Hoewel onthoring op sy eie nie genoeg is om die stropery te keer nie, is dit saam met meer tradisionele teenstroperymetodes - soos veiligheidspatrollies, sorgvuldige monitering van renosterbevolkings en veral openbare bewusmakingsveldtogte - 'n belangrike wapen in die oorlog teen stropers.
Maar dit is 'n duur proses om 'n renoster te onthoring. En aangesien die horing (wat net uit kalsium, melanien en keratien bestaan) teen 'n koers van 12 cm 'n jaar teruggroei, moet dit elke 14 tot 16 maande gedoen word. Sanparke beraam die koste tot R8 000 per dier, en in meeste gevalle word daar staatgemaak op die finansiële hulp van nie-regeringsorganisasies en sakevenootskappe.
Dis juis hoekom Toyota onlangs vir Weg! saamgenooi het om 'n grootskaalse onthoringsveldtog in die Pilanesberg-wildreservaat mee te maak. Tot dusver het diemotorvervaardiger twee voertuie geskenk aan die Pilanesberg-wildreservaat omrenosterstropery te bekamp, en hy borg ook die diens en instandhouding vanaltesame 12 voertuie.
John Thomson, vise-president van Future Toyota by Toyota Suid-Afrika, is op grondvlak betrokke by renosterbewaring en die teenstropingsprojekte. John, 'n passievolle fotograaf, se pad met renosters het jare gelede begin.
Hy was op sy rekenaar besig met foto's van die diere terwyl sy kleindogter op sy skoot gesit het. Die gedagte het by hom opgekom dat haar kinders of kleinkinders dalk nooit die voorreg sal hê om 'n renoster in die natuur te sien nie. "Ons is nóú hier. Ons moet nóú toesien dat hulle nog oor 10 of 20 jaar voortbestaan," sê John.
Volgens John het renosterstropery aansienlik afgeneem vandat onthoring toegepas word. Hoewel dit steeds plaasvind, maak die potensiële wins uit 'n klein stukkie horing, opgeweeg teenoor die gevaar van stropery, dit heelwat minder aanloklik vir misdadigers.
Renosterhoring het 'n keratienbasis, soos ons naels, en die dier ervaar nie pyn wanneer dit afgesny word nie. Dit is nogtans traumaties vir die diere aangesien hulle deur 'n skoot vanuit 'n helikopter verdoof moet word. Die span vrywilligers, vlieëniers, veeartse en wildbewaarders moet flink saamwerk om die proses so vinnig moontlik af te handel.
Die groep gaan vir sowat 10 dae tussen sonop en sononder daagliks in die veld besig wees.
Douvoordag word daar reeds gewoel in die die huis waar die span vir die duur van die onthoringsprojek bly. Kospakkies word voorberei, medikasie word uitgepak en gereed gemaak, en brandstof vir die helikopters word in ondersteuningsvoertuie gelaai.
Dolf Van der Merwe is 'n ervare helikoptervlieënier. Saam met Gerhardus Scheepers, veearts van die Zodiac Dierekliniek op Brits in Noordwes, sirkel hy in die lug bokant die reservaat op soek na renosters. Gerhardus merk die geteikende dier met een skoot, en Dolf sorg vernuftig dat die dier in die rigting van die span ondersteuningsvoertuie gestuur word. Die renoster word dopgehou tot dit aan die slaap val.
Nou werk die span blitsig. Terwyl Gerhardus die horing afsaag en die growwe rande met 'n hoekslyper gelykmaak, staan John reg om 'n ontsmettingsmiddel aan die oorblywende horing te verf om infeksie te voorkom.
Ander spanlede dien 'n multi-vitamieninspuiting, anti-inflammatoriese en ontwurmingsmiddels toe. Die dier se oë word behandel met reinigingsoogdruppels, dit word aan die oor gemerk en DNS-monsters word bymekaargemaak sodat elkeen herkenbaar is in geval van die onwettige handel van die horing.
Alles gebeur vinnig, en voor jy jou kom kry, word 'n middel ingespuit om die renoster wakker te maak. Binne minute is die dier weer op die been. In die geval van witrenosters, drentel die dier stadig weg terwyl ons toekyk.
Maar in die geval van die swart renosters word ons gewaarsku om in ons voertuie te wees voordat die ontwakingsmiddel toegedien word - hierdie ouens is kwaai, en berug daarvoor dat hulle man of voertuig in 'n blinde woede sal bestorm wanneer hulle wakker word.
Renosterkalfies word verkieslik nie verdoof nie, en word deur spanlede aangemoedig om in die omgewing van die slapende ma te bly. In sommige gevalle word die ma en kalf egter in die warboel van mekaar geskei, en dan moet die kalfie verdoof word.
Die slapende renostertjie word in 'n seil toegedraai en per helikopter by sy ma afgelaai. Die span werk met groot sorg en dringendheid om ma en kleinding so vinnig moontlik te herenig.
Dis harde maar bevredigende werk. Volgens John moet die boodskap so luid moontlik uitgedra word dat renosters op die rand van uitwissing is.
En net so belangrik is die boodskap dat die horings geen medisinale waarde het nie. As enigeen wil help, is dit goed om skenkings direk aan instansies soos die Pilanesberg Wildlife Trust en die Zululand Conservation Trust te maak omdat dit direk vir renosterbewaring aangewend sal word.
Besoek https://pilanesbergwildlifetrust.co.za/pilanesbergwildlifetrust.co.za en https://zululandconservationtrust.org/zululandconservationtrust.org vir meer inligting oor die werk wat hulle doen.
