Langer groeiseisoene en verhoogde stuifmeelproduksie weens klimaatsverandering kan jou simptome van seisoenale allergieë vererger.
Volgens inligting van die Verenigde Nasies is die gemiddelde temperatuur van die aarde se oppervlak nou sowat 1,1 °C warmer as op enige tydstip die afgelope 100 000 jaar. Trouens, die laaste dekade (gemeet van 2011-2020) was die warmste.
Volgens prof. Mike Levin, uitvoerende hoof van die Allergiestigting van Suid-Afrika (Afsa), beïnvloed hierdie verwarming die stuifmeelseisoene en veroorsaak dat allergieseisoene vroeër begin en langer duur.
In 'n studie van 60 stuifmeelversamelstasies in die VSA en Kanada is bevind dat die stuifmeelseisoen nou gemiddeld 20 dae langer is. Die SA stuifmeelmoniteringsnetwerk is besig om soortgelyke data vir die Suidelike Halfrond in te samel en voorlopige ontledings bevestig toenemende stuifmeelseisoene in die Kaap.
"Aardverwarming skep 'n omgewing wat hoë stuifmeelproduserende plante kan ondersteun op plekke waar hulle dalk nie voorheen bestaan ??het nie," sê prof. Jonny Peter, hoof van die afdeling allergieë en immunologie by die Groote Schuur-hospitaal en hoof van allergologie en kliniese immunologie aan die Universiteit van Kaapstad (UK).
" 'n Hoogs allergiewekkende plant genaamd kruiskruid (ragweed, Ambrosia spp.), inheems aan Noord-Amerika, is byvoorbeeld nou in Suid-Afrika gevind. Klimaatsverandering dryf ook uiterste weersomstandighede aan, en in 2018 het ons 'n tienjaar-hoogtepunt in gras- en boomstuifmeelvlakke weens die droogte oor dele van Suid-Afrika ervaar."
Verhoogde kweekhuisvrystellings verhoog die hoeveelheid koolstofdioksied, wat weer plante stimuleer om meer stuifmeel te genereer en vry te stel. Stuifmeelseisoene word so intens beïnvloed dat wetenskaplikes voorspel dat die gemiddelde stuifmeeltellings in 2040 meer as dubbel sal wees as in 2000. En dis nie net stuifmeel nie. Die verbranding van fossielbrandstowwe stel ook lugbesoedeling en lugdeeltjies vry wat allergiesimptome kan vererger.
Hoekom aandag gee aan verergerende allergieë?
"Wanneer die hoes-, nies-, loopneus- en verstopte neus-, kop- en borssimptome wat met seisoenale allergieë gepaard gaan, onbehandeld gelaat word, kan dit in groter probleme soos oorinfeksies, brongitis en longontsteking omsit. Onbehandelde allergieë kan ook bestaande toestande soos ekseem en asma vererger," waarsku Peter.
Dit is veral belangrik met betrekking tot asma, wat lewensgevaarlik kan wees, en Suid-Afrika het een van die hoogste asma-sterftesyfers ter wêreld.
"Dit is bekend dat asma en allergieë gereeld saam voorkom, met tot 80% van asmalyers wat seisoenale allergieë het. 'n Onbehandelde allergiese reaksie kan tot 'n asma-aanval lei."
Luidens die 2023-verslag van die Agentskap vir Omgewingsbeskerming (EPA) is bevind dat stuifmeelvlakke na verwagting kinders se asmaverwante ongevallebesoeke elke jaar met 17-30% sal verhoog.
Volgens prof. Aneesa Vanker, 'n pediatriese pulmonoloog in die Rooi Kruis-kinderhospitaal en 'n lid van die Forum of International Respiratory Societies Environmental Group, moet mense wat gelyktydig aan allergieë en asma ly, selfs ligte simptome van 'n allergiese reaksie herken en behandel om 'n potensiële asma-aanval te voorkom.
"Dit is bekend dat lugbesoedeling wat tot klimaatsverandering bydra, asma vererger. Die erns van 'n asma-aanval kan vinnig verhewig; daarom is dit belangrik om allergie-simptome dadelik te behandel sodra jy dit herken, om te keer dat dit vererger.
"Die belangrikste is om allergieë en asma versigtig in oorleg met jou dokter te hanteer.
"Behandel allergiesimptome vroegtydig met 'n voorgeskrewe antihistamien of een van die vele wat jy sonder voorskrif kan koop, asook nasale anti-inflammatoriese middels wat in apteke beskikbaar is."
Dit is ook raadsaam vir allergielyers om die daaglikse stuifmeeltelling na te gaan en die buitelug te probeer vermy wanneer dit besonder hoog is.
