In Suid-Afrika sal een uit drie vroue en een uit vyf mans moontlik in hul leeftyd osteoporose ontwikkel.
En dit beteken dat tussen 4 en 6 miljoen Suid-Afrikaners moontlik aan die siekte ly.
Daar is baie wanopvattings oor osteoporose, byvoorbeeld dat dit 'n siekte is wat slegs bejaarde vroue kry.
Osteoporose word dikwels 'n "stille siekte" genoem, want dit kan vorder sonder simptome totdat 'n fraktuur, veral in jou heupe, ruggraat en gewrigte, voorkom.
'n Gesonde been wat onder 'n mikroskoop gesien kan word, lyk soos 'n heuningkoek. Osteoporose, eenvoudig gestel, is wanneer die "gate en spasies" in die heuningkoek in grootte toeneem, wat veroorsaak dat die bene digtheid of massa verloor en abnormale weefselstruktuur ontwikkel.
Die standaardmetode om jou beendigtheid te bepaal is 'n Dexa-beendigtheidsmeting (dubbelenergie-X-straal absorpsiometrie), sê dr. Hein Els, 'n radioloog en een van die direkteure van SCP Radiology in Durbanville.
"Dit behels die gebruik van twee X-straalstrale op verskillende energievlakke om die beenmineraaldigtheid te meet.
"Dit het 'n hoë akkuraatheid vir algehele beendigtheid en word algemeen in klinieke en hospitale aangetref," verduidelik Els.
Die Dexa-beendigtheidsmeting is die veiligste, betroubaarste metode om jou beenverlies te bepaal en of jou bene normaal is. Gereelde mediese ondersoeke en proaktiewe lewenstylveranderinge kan die risiko's wat met hierdie toestande verband hou aansienlik verminder. Die doel: om frakture later in die lewe te voorkom.
Die meting gebruik 'n lae bestralingsblootstelling wat dit veiliger maak vir roetineondersoeke en opvolgbesoeke.
"Ons meet jou beenmassadigtheid deur dit te vergelyk met dié van 'n gesonde, jong volwassene.
"Die resultaat stel ons in staat om te weet hoeveel laer (of hoër) jou beenmassatelling is," sê Els.
"Sagteware word ook gebruik om 'n voorspelde fraktuurrisiko vir 10 jaar vir 'n groot osteoporotiese fraktuur en 'n heupfraktuur te bereken. Die resultaat is 'n T-telling wat jou dokter aan jou sal verskaf."
Die oorgrote meerderheid pasiënte wat vir 'n Dexa-beendigtheidsmeting verwys word, is vroue. Mans ouer as 50 is egter ook in gevaar, maar nie in dieselfde mate as vroue nie.
Frakture in die bejaarde bevolking is 'n beduidende oorsaak van morbiditeit en mortaliteit.
Dexa-meting is ook vir dié nuttig
- Vir individue by wie osteoporose gediagnoseer is of diegene wat behandeling vir beenverlies ondergaan, word Dexa-beendigtheidsmetings gebruik om veranderinge in beendigtheid te monitor. Dit help om die doeltreffendheid van behandeling te evalueer.
- Postmenopousale vroue het 'n hoër risiko om osteoporose te ontwikkel weens verlaagde estrogeenvlakke. Dexa-metings word aanbeveel vir postmenopousale vroue, veral dié met bykomende risikofaktore.
- Mans ouer as 50 kan ook die risiko loop van osteoporose.
- 'n Familiegeskiedenis van osteoporose of frakture kan 'n individu se risiko verhoog. Dexa-metings help om beendigtheid te bepaal by diegene met 'n genetiese aanleg.
- Individue met 'n lae liggaamsmassa-indeks het 'n hoër risiko vir osteoporose en kan baat vind by beendigtheidsmeting.
- Rokers en swaar alkoholverbruikers se risiko is groter vir osteoporose.
- Individue wat frakture opgedoen het ná 'n geringe val of besering kan Dexa-metings ondergaan om te bepaal of osteoporose die onderliggende oorsaak is.
Hoe behandel jy lae beenmassadigtheid?
Osteoporose kan behandel word deur bisfosfonaat, hormoonverwante terapie, en middels wat beenbou bevorder.
Leefstylveranderinge, waaronder die inname van kalsium en vitamien D, en gereelde gewigdraende oefeninge kan ook moontlik help.
Individue wat ophou rook en hul alkoholinname beperk, sal ook verligting van erge simptome ervaar.
Die Dexa-meting is ook die veiligste, betroubaarste metode om te bepaal of jy osteopenies is - die voorloper van osteoporose of volskaalse osteoporose.
Gereelde mediese ondersoeke kan die risiko's wat met hierdie toestande verband hou, aansienlik verminder.
Osteoporose en osteopenie
Osteoporose en osteopenie is toestande wat op 'n Dexa-beendigtheidsmeting sigbaar is en deur verminderde beendigtheid gekenmerk word.
Hulle verskil ten opsigte van hoe ernstig die toestand is en die implikasies vir beengesondheid. Die risiko van frakture is hoër in osteoporose weens beduidende beenbrosheid.
Vir die handhawing van beengesondheid en die voorkoming van frakture is dit noodsaaklik dat jy albei toestande verstaan en weet hoe om dit te bestuur.
GEBORG
Chinaherb
Van 12 tot 20 Oktober word daar wêreldwyk op been-en gewrigsgesondheid gefokus. Tradisionele Chinese Geneeskunde (TCM) bied natuurlike oplossings soos Relieve Bi vir artritis en Osteo-Well vir beengesondheid. Hierdie formules verlig pyn, verminder ontsteking en ondersteun algehele lewenslus. Ontdek hoe Chinaherb se kragtige TCM-formules jou kan help om makliker en geriefliker te beweeg. Besoek Chinaherb vir meer.
