Dit kan dalk vir jou 'n verrassing wees dat mans borskanker kan ontwikkel. Trouens, ongeveer 1% van alle borskankergevalle word by mans gediagnoseer.
"Ongelukkig het mans dikwels meer gevorderde siektes, want hulle is nie bewus daarvan dat hulle in die eerste plek borskanker kan ontwikkel nie," verduidelik dr. Lizanne Langenhoven, 'n spesialis in die behandeling van borskanker.
Dr. Salomine Theron, 'n radioloog, sê radiologie speel 'n deurslaggewende rol in die diagnose en behandeling van borskanker in mans en vroue.
Daar is egter 'n verskil betreffende radiologie se aanvanklike rol in sifting vir borskanker.
"In vroue ouer as 40 beveel ons 'n jaarlikse mammogram aan. Met ander woorde, ons is op soek na kankers wat asimptomaties is. So, selfs al is daar geen sigbare veranderinge aan jou bors of 'n knop nie, kyk ons ??steeds vir enigiets wat in borskanker kan ontwikkel of reeds het.
"By mans is dit nie standaardpraktyk nie."
Hier is radiologie diagnosties en die verwysing is as gevolg van 'n knop in die bors, onder die arm, daar is rimpeling of tepelpyn. Die mammogram verskil ook. Dit is 'n enkele mammogrambeeld van elke bors sodat 'n vergelyking getref kan word. By mans sal dit ook bors-ultraklank en evaluering van die limfknope onder die oksel insluit.
"Die beeld van 'n knop kan ook toevallig wees. Byvoorbeeld, wanneer ons enige vorm van CT-beelding op die bors in 'n man doen, selfs wanneer ons beelde van die longe skep, kyk ons ??altyd na die sagte weefsel in die borsgebied. As ons 'n asimmetriese nodule met 'n onreëlmatige vorm (amper soos 'n ster) sien, waarsku ons die pasiënt se gesondheidsorgverskaffer, al was dit nie die rede vir die CT-skandering nie."
Is 'n knop in die bors by mans altyd kanker?
Volgens Langenhoven ontwikkel ongeveer 50% van mans tydens puberteit klein knoppe in elke bors, gewoonlik agter die tepels wat sag kan wees.
"Dit word ginekomastie genoem - in die omgangstaal ‘klipperig' - en is heeltemal normaal. Dit gaan gewoonlik weg wanneer hulle puberteit voltooi. Die eenvoudige antwoord is dus nee, 'n knop is nie altyd kanker nie.
"Borskanker verskyn gewoonlik as 'n stewige knop in een bors en is nie teer nie. Daar is sommige mans wat inflammatoriese borskanker kry waar die bors rooi, geswel en teer is. Dit is egter 'n seldsame, maar aggressiewe tipe indringende borskanker waarin kankerselle limfvate in die vel blokkeer.
"Mans kan borskanker ontwikkel.Dit is belangrik dat hulle hul huisdokter moet gaan spreek as hulle bewus word van 'n knop in hul borste wat ferm en asimmetries voel of as die bors rooi, geswel en gevoelig word."
Vroue en mans kan die skadelike BRCA1- of BRCA2-geenmutasie erf wat tot 'n klas gene bekend as tumoronderdrukkers behoort en 'n verhoogde risiko vir borskanker inhou.
"Ek het 'n pasiënt in my praktyk wat 'n harde knop op sy linkerbors gevoel het. Omdat hy bewus was van sy familie se geskiedenis van borskanker is hy na sy huisdokter vir 'n ondersoek. 'n Mammogram en 'n biopsie het die kankerdiagnose bevestig."
Langenhoven sê mans met hierdie gene moet altyd deur 'n genetiese berader geëvalueer word. As jy 'n familielid het by wie mansborskanker, prostaatkanker onder die ouderdom van 50 of eierstokkanker (vroue) gediagnoseer is, moet jy die mening van 'n genetiese berader inwin om die moontlike genetiese risiko en die opsie van genetiese toetsing te bespreek.
Radiologie in elke stadium van kankersorg
Radiologie is 'n integrale deel van borskankerbestuur buite diagnose, en verskaf kritiese inligting wat die kliniese besluite in elke stadium van sorg rig, sê Theron.
"Dit sluit die stadium van die siekte in, dit maak voorsiening vir presiese behandelingsbeplanning, leiding van chirurgiese prosedures, doeltreffende kontrolering van behandelingsreaksies, vroeë opsporing - alles wat noodsaaklik is om die uitkoms vir die pasiënt te verbeter."
Mans met borskanker word presies soos hul vroue-eweknieë behandel. Op grond van die tipe borskanker en die omvang (stadium) sluit behandelingsopsies chemoterapie, hormoononttrekkingsterapie, geteikende terapieë, immunoterapie, chirurgie en radioterapie in.
"Al is slegs een uit 100 gediagnoseerde gevalle van borskanker in mans, maan ons steeds mans om hulself gereeld te ondersoek en 'n dokter te gaan spreek as hulle enige veranderinge in hul borste voel of sien," sê Theron.
Die rol van radiologie in diagnoses
'n Agterdogwekkende knop of massa kan slegs definitief deur 'n biopsie gediagnoseer word, sê Theron.
Sy verduidelik dat daar drie opsies vir 'n biopsie is:
- Ultraklankgeleide kernbiopsies waar 'n monster van weefsel of bloed geneem word vir toetsing deur 'n patoloog en 'n merker word in die letsel of knop gelaat waar die monster geneem is.
- 'n Fynnaald-aspirasie (FNA) is 'n prosedure om 'n monster van selle uit jou liggaam te verkry vir toetsing, deur 'n sitoloog vir kankerselle, gewoonlik van 'n limfklier of soms van 'n borsmassa.
- 'n Vakuumgesteunde biopsie kan effens groter monsters van weefsel produseer wat na die patologielaboratorium gestuur word. Indien daar geen knop sigbaar is op die ultraklank nie, sal slegs verdagte verkalking op die mammogram, 'n stereotaktiese geleide vakuumbiopsie, gedoen word. Eenvoudig gestel, 'n mammogram sal help om die abnormaliteit van biopsie te vind. As die knop baie klein is of 'n sistiese komponent het, sal 'n ultraklankgeleide vakuumgesteunde biopsie uitgevoer word.
GEBORG
SCP Radiology
SCP Radiology lewer omvattende mediese beeldingsdienste by 20 takke in Kaapstad, aan die Weskus en in die Kaapse Wynlande. Dienste sluit onder meer mammografie, sonar, magnetise resonansie-beelding (MRI), rekenaartomografie (CT) en algemene X-strale in. Pasiënte wat deur hul dokter verwys word vir diagnostiese beelding, kan SCP Radiology se webtuiste by www.scp.co.za besoek.
