Welstand

Vroeë opsporing hou sleutel

Luister na die artikel
-00:00
Intekenare kan na hierdie artikel luister
Foto: ISTOCK
Foto: ISTOCK

Oor die afgelope vier jaar het die SA Beenmurg­register (SABMR) 'n merkbare toename gesien in die getal kinders wat verwys word vir stamseloorplanting as gevolg van bloedafwykings en kinderkanker.

Van die meer as 800 pasiënte wat sedert 2019 vir stamseloorplanting verwys is, is 35% onder die ouderdom van 18 jaar.

In die lig van Wêreldkankerdag op 4 Februarie moedig die SABMR ouers aan om mediese hulp te soek vir enige simptome of kwale wat by kinders voortduur, aangesien vroeë diagnose die sleutel is in die behandeling van baie kinderkankers.

Jane Ward, adjunkdirekteur van die SABMR, sê leukemie gevolg deur limfoom is die algemeenste kankers onder kinders wêreldwyd.

Volgens die Nasionale Kankerregister is die helfte van die gevalle wat in Suid-Afrika gediag­noseer word kinders jonger as vier jaar.

Die diagnose van kinderkanker is ietwat uitdagend aangesien dit dikwels simptome naboots wat verband hou met ander algemene oordraagbare siektes.

Ward sê dit is dus belangrik vir ouers om enige ongewone kwale wat nie vanself verdwyn nie fyn dop te hou.

"Anders as volwasse-kankers, is kinderkanker baie moeilik om te voorkom of na te kyk as gevolg van oorsaaklike genetiese en omgewingsfaktore wat minder verstaan word. Maar as dit vroeg opgespoor word, kan die meeste kinders suksesvol behandel word.

"Die tragedie is dat tweederdes van kinders met kanker nooit 'n spesialisbehandeling­sentrum in Suid-Afrika bereik nie, en wanneer hulle dit doen, is hul kanker dikwels in 'n gevorderde stadium."

Oorlewingsyfers móét verbeter

Oorlewingsyfers van kinder­kanker in lande met lae- en middel-inkomstegroepe is in die algemeen baie laer - ongeveer 20% vergeleke met hoë-inkomste-lande (80%).

Dit is onlangs beklemtoon in die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) se Global Initiative for Childhood Cancer wat van stapel gestuur is om kanker­uitkomste vir kinders te verbeter deur 'n oorlewingsyfer van 60% teen 2030 te bereik.

Die algehele oorlewingsyfers van kinderkanker in Suid-Afrika bly laag, in vergelyking met internasionale data.

Volgens Ward word 'n omvattende benadering wat die regering, gesondheidsorgverskaffers, internasionale organisasies en ander belanghebbendes betrek vereis om die aangeleentheid aan te spreek.

Sy sê van die sleutelfaktore wat vertraagde diagnose onder SA kinders aandryf, is die stigma en mites wat aan kanker gekoppel word, veral onder sekere plaaslike en etniese groepe.

"Wanopvattings oor kinderkanker moet met erns uit die weg geruim word, aangesien dit die behandeling van die kind vertraag terwyl kinders gered kan word en 'n vol lewe kan lei.

"In baie kulture word Westerse medisyne steeds nie vertrou nie of die familie glo dat hulle vermy gaan word aangesien die siekte nie behoorlik verstaan word nie."

Ward sê groter bewustheid van die waarskuwingstekens van kinderkanker kan vroeër diagnose aanmoedig en tot verbeterde uitkomste lei.

Kinderkankers deel algemene simptome met ander siektes, maar as een of meer van die volgende simptome voortduur, moet mediese hulp onmiddellik gevra word:

Akute limfoblastiese leukemie (ALLE)

  • Moegheid en swakheid
  • Gereelde infeksies
  • Bleek vel (anemie)
  • Maklike kneusing en bloeding
  • Geswelde limfknope
  • Been- en gewrigspyn
  • Verlies van eetlus en gewigsverlies
  • Vergrote lewer of milt
  • Hoofpyn, braking of visuele veranderings (in gevalle waar leukemie na die brein en rugmurg versprei)

Hodgkin se limfoom (HL)

  • Vergrote limfknope, tipies in die nek, oksels of lies
  • Onverklaarbare koors
  • Onverklaarbare gewigsverlies
  • Nagsweet
  • Jeukerige vel
  • Moegheid
  • Eetlus verloor

Nie-Hodgkin-limfoom (NHL)

  • NHL kan met simptome soortgelyk aan dié van HL presenteer, insluitende vergrote limfknope, koors, gewigsverlies, nagsweet, moegheid en jeuk. Die spesifieke simptome kan egter wissel na gelang van die tipe en ligging van die limfoom.

Ward sê al drie hierdie kankers kan met suksesvolle stamseloorplantings genees word.

"Ons het eerstehandse suksesverhale gesien van kinders wat nou kankervry is en voortgaan om gesonde en vervullende lewens te lei, omdat hulle 'n tydige diagnose en die regte behandeling ontvang het.

"As jy vermoed dat iets dalk met jou kind se gesondheid verkeerd is, praat met jou gesondheidsorgpraktisyn of vra vir 'n tweede opinie.

"Vroeë opsporing is die sleutel."

GEBORG

Vacuhealth

Daar is geen rede tot skaamte as jy erektiele disfunksie ervaar nie. Dié toestand is meer algemeen as wat die meeste mense dink en baie mense is meer as bereid om oor hul ervarings te praat. As jy nie hulp soek nie, rig jy baie skade aan jou intieme verhouding. Ereksieprobleme het gewoonlik 'n fisieke oorsaak, soos 'n besering, hoë bloeddruk, kanker, 'n prostatektomie, diabetes of die newe-effekte van medikasie. Maar dit is nie die einde van jou manwees nie. Met penisrehabilitasie kan jy dié toestand doeltreffend behandel. Deur die gebruik van 'n vakuum-ereksieapparaat soos die Vacurect word die gesonde sirkulasie van bloed na die penis gestimuleer. Sodoende kan skade aan die orgaan aansienlik verminder word. Vir meer inligting oor die Vacurect, skakel 072 688 0795.

SPELETJIES VANDAG

Spesiaal vir intekenare!CTA

Elke dag ’n nuwe blokraai, sudoku en woordblom asook ’n weeklikse vasvra élke Vrydag. 

SPEEL SAAM