Ike Boss, Kaapstad
Die brief “Banke dra nie klant-belange op hart” (30.09) verwys.
Kuberbedrog in ons land het ’n krisispunt bereik, maar die werklike sistemiese fasiliteerder is nie gesofistikeerde swendelaars nie, dit is banke se volgehoue nie-nakoming van Fica.
Banke weerhou of vertraag dikwels Fica-data wat noodsaaklik is om bedrieërs te identifiseer – so asof dit die slagoffer se plig is om die misdadigers op te spoor en te laat vervolg.
Selfs reaksie op polisiedagvaardings geskied traag. Dit is baie moeilik om hierdie soort gedrag nie as ’n vorm van medepligtigheid te beskou nie.
Die banksektor se morele én wetlike teenstrydigheid is verstommend. Hulle verwerp slagoffers se eise dikwels summier op grond daarvan dat kliënte deur die bedrieërs mislei is, en verskuif die verantwoordelikheid na die onskuldige verbruiker.
Tog, wanneer ’n bedrieër die bank se eie stelsels omseil deur gebruik te maak van gekoopte, gesteelde of gekompromitteerde persoonlike data om ’n rekening – wat nie aan Fica voldoen nie – te open, ontken die bank enige aanspreeklikheid vir die feit dat húlle op soortgelyke wyse bedrieg is.
Hierdie dubbele standaard is eenvoudig onhoudbaar.
Indien onskuldige kliënte verantwoordelik geag word daarvoor dat hulle mislei is, dan moet die betrokke finansiële instelling – wat onder Fica ’n statutêre plig het én oor enorme tegnologiese hulpbronne beskik – tog ’n veel groter verantwoordelikheid dra omdat hulle mislei is om die instrument van die misdaad te skep.
Dit vereis onmiddellike ingryping. Ek stel voor dat die Finansiële Intelligensiesentrum (FIC) sonder verwyl formele en ononderhandelbare riglyne uitreik wat die onmiddellike en volledige terugbetaling vereis van alle fondse aan slagoffers wat geld verloor het aan rekeninge wat, soos later bevind word, nie aan Fica-vereistes voldoen het nie.
Benewens hierdie terugbetaling (met rente!) moet banke ook die toepaslike Fica-boetes vir nie-nakoming betaal.
Dit is nie ’n nuwe regulatoriese las nie, maar bloot ’n verpligte afdwingingsmeganisme van banke se bestaande statutêre plig om Fica-versuim aan te meld en daarvoor aanspreeklik gehou te word.
