Die parlementêre portefeuljekomitee oor hoër onderwys en opleiding het sy skok uitgespreek nadat dit aan die lig gekom het dat die administrateur van die sektorale onderwys- en opleidingsowerheid vir onderwys-, opleiding- en ontwikkelingspraktyke (Seta), Oupa Nkoane, glo sy eie salaris van R3 miljoen per jaar goedgekeur het sonder toestemming van die departement van hoër onderwys en opleiding of die minister, Buti Manamela.
Die komitee het ’n voorlegging van Seta ontvang oor bewerings van onreëlmatighede binne die instelling, insluitend ’n Vodacom-internetkontrak wat glo voortgeduur het nadat dit reeds verval het.
LP’s het hul ernstige kommer uitgespreek oor die manier waarop administrateurs en hul adviseurs by sukkelende Seta’s vergoed word. Volgens die komitee is daar nie duidelike regulasies oor hierdie salarisse nie, en vrae is gevra oor waarom Nkoane meer as R2,5 miljoen per jaar sou ontvang.
Volgens die komitee het Seta, terwyl dit onder administrasie was, aanvanklik ’n voorstel goedgekeur waarin Nkoane homself ’n voorlopige salaris van R3 miljoen per jaar toegestaan het vanaf Oktober 2025. Die minister het egter later, in Januarie 2026, ’n verminderde pakket van R2,5 miljoen goedgekeur.
Die komitee het verder bevind dat Nkoane tussen Oktober 2025 en Maart 2026 sowat R208 000 te veel betaal is. ’n Terugbetalingsplan is nou ingestel om die geld oor die res van sy termyn te verhaal.
LP’s het ook hul misnoeë uitgespreek teenoor die Seta-bestuur omdat die verhoogde salaris betaal is sonder formele goedkeuring van die departement. Volgens die departement van hoër onderwys is die salaris gebaseer op vergelykings met ander Seta-hoofde en Nkoane se vorige salaris, terwyl verdere advies van die nasionale tesourie ingewin is.
Die komitee meen die salaris wat tussen Oktober 2025 en Maart 2026 betaal is, kwalifiseer as onreëlmatige uitgawes omdat dit nooit amptelik goedgekeur is nie. LP’s sê die departement se stadige reaksie op die saak het ook tot die probleem bygedra.
Nog ’n groot bron van kommer was Seta se bestuur van IT-kontrakte, veral die Vodacom-kontrak wat ná sy vervaldatum voortgeduur het.
Die komitee het ook kritiek uitgespreek oor die stadige implementering van die sogenaamde Duja-verslag van R18,9 miljoen, wat ondersoek ingestel het na beweerde wanbestuur en korrupsie. Volgens LP’s het die vertragings veroorsaak dat sommige mense wat by die ondersoeke genoem is, steeds in poste aanbly of elders binne Seta-strukture heraangestel word.
Verder was die komitee ontsteld nadat hy gehoor het dat een van die administrateur se adviseurs, Lethabo Mamabolo, glo Seta-hulpbronne gebruik het om in November 2025 na Kaapstad te reis vir die Kaapstad-fietstoer.
Die voorsitter van die komitee, Tebogo Letsie, het gesê Seta’s bestee miljoene rande op forensiese ondersoeke, maar min word gedoen om skuldiges aanspreeklik te hou.
“Die kern van julle werk is om Suid-Afrikaanse werkers op te lei en vaardighede te ontwikkel. Met die land se hoë werkloosheid is Seta’s geskep om ekonomiese groei aan te dryf, maar dit gebeur nie,” het Letsie gesê.
Hy het Seta ook gekritiseer omdat daar volgens hom geen werklike gevolgebestuur toegepas word teen mense wat by beweerde wanbestuur en korrupsie betrek word nie.
