Die Suid-Afrikaanse landbousektor het in die tweede kwartaal van 2025 meer as 24 000 poste gebloei.
Nietemin glo Wandile Sihlobo, hoofekonoom van Agbiz, die vlakke van indiensneming in die sektor bly bemoedigend, ondanks die uitdagings wat die sektor in die gesig staar.
Vier provinsies, die Wes-Kaap, Noord-Kaap, KwaZulu-Natal en Gauteng, het kwartaallikse werksverliese geregistreer, blyk uit die jongste kwartaallikse indiensnemingsyfers van Statistieke Suid-Afrika (SSA).
Die syfers toon poste in die landboubedryf het met 2,6% oftewel 24 000 poste tussen die eerste en tweede kwartaal van 2025 gedaal.
'n Afname in poste is ook in die nutsdienste- en finansiële sektor ervaar, terwyl indiensneming in handel, private huishoudings, die boubedryf en mynbou toegeneem het.
Daling ‘hoofsaaklik in veebedryf'
Sihlobo sê Agbiz sien die kwartaallikse afname hoofsaaklik in die veebedryf, sommige veldgewasse en akwakultuur.
"Dit kan verbind word met spesifieke uitdagings wat die bedrywe ondervind, veral bek-en-klouseer in die veebedryf. Ons dink ook vertragings in die oes van sommige somergewasse kon druk geplaas het op die toestande vir indiensneming," luidens sy verklaring.
Agbiz is aangemoedig deur die feit dat algehele indiensneming op plase op 'n jaargrondslag met 1% gestyg het teenoor die tweede kwartaal van 2024.
"Die jaarstyging is konsekwent met die robuuste produksie in veld- en tuingewasse wat ons in die land sien. Die Oesskattingskomitee voorspel byvoorbeeld die 2024-'25-oes vir somergraan en oliesade op 18,74 miljoen ton, wat 'n jaar-op-jaar-styging van 21% is. Ons sien ook bemoedigende produksiesyfers vir sommige vrugte, wyn, suikerriet en groente."
Akwakultuur, bosbou en die produksie van organiese kunsmis is hoofsaaklik die subsektors met laer indiensnemingsvlakke teenoor 'n jaar gelede.
"Die indiensneming van 906 000 (werkers) in die landbou is steeds ver bo die langtermyngemiddelde vlak van 799 000 poste, wat 'n aanduiding is dat terwyl die sektor sekere uitdagings ondervind, die indiensnemingstoestande op bemoedigende vlakke bly.
"Namate die sektor voortgaan om met bek-en-klouseer te sukkel, wat geldelike druk op die veebedryf sal plaas asook voortgaande kommer oor handel, bly daar 'n mate van risiko's vir werk op Suid-Afrikaanse plase. Verder as dié kwessies oor die nabye termyn, is daar ook uitdagings wat lank reeds aankom, soos ondoeltreffendhede by hawens, swak spoorweë en paaie, misdaad, veediefstal en munisipale dienslewering wat agteruitgaan, wat ook voortgaan om groei in die sektor en werkvooruitsigte te beperk."
