Bloedarmoede hou risiko’s in

Luister na die artikel
-00:00
Intekenare kan na hierdie artikel luister
Foto: GETTY IMAGES
Foto: GETTY IMAGES

Ystertekort-anemie is een van die mees algemene en kommerwekkende toestande van ons tyd wat tot 2 miljard mense wêreldwyd affekteer.

Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) se statistieke dui daarop dat tot 38% van mense - van pasgeborenes tot bejaardes - lae ystervlakke het wat 'n direkte invloed op gesondheid en lewenskwaliteit het.

Yster speel 'n belangrike rol in die produksie van hemoglobien, wat suurstof deur die liggaam dra, wat dit noodsaaklik maak vir die gesonde funksionering van die liggaam se selle, weefsels en organe.

Onvoldoende ystervoorrade kan tot bloedarmoede lei - wat energievlakke, kognitiewe funksie, geestesgesondheid en algehele welstand benadeel. In ernstige gevalle kan uiterste ystertekort-anemie tot lewensgevaarlike komplikasies lei, wat die risiko van hartversaking verhoog en ander lewensbelangrike organe kan verswak.

Daarbenewens is bewys dat bloedarmoede herstel beïnvloed by chirurgiese pasiënte en in post-partum ma's wat ná bevalling bloedverlies gely het of lae ystervlakke tydens swangerskap ervaar het.

'n WGO-datastudie van 2019 toon dat die grootste las van wêreldwye bloedarmoede op die Afrika-streek val, met tot 60% van kinders tussen ses maande en vyf jaar wat geraak word. Daar is geraam dat in 2018 in Suid-Afrika alleen sowat 17,8 miljoen mense, veral pasgeborenes, kinders, menstruerende vroue en bejaardes anemies was. En hierdie getalle is aan die toeneem.

Suster Karin Davidson, hoof van die Cape Town Infusion Centre, is 'n passievolle voorstander van gereelde ystervlakketoetsing - veral onder diegene in risiko­kategorieë.

"As jy kyk na jou ystervlakke voordat dit te laag is, kan jy dit dalk regstel met orale aanvullings," sê Davidson.

Sy wys ook daarop dat dokters soveel beter toegerus is om voorkomende en remediërende maatreëls in te stel deur te weet wat 'n pasiënt se ysterstatus is voor chirurgie of tydens swangerskap.

Volle ystertoetse is die mees akkurate manier om 'n ware ystervlaklesing te kry. "Ons moedig pasiënte aan om 'n hemoglobien- en volledige ystertoets by hul dokter aan te vra eerder as net 'n ferritien- of hemoglobientoets wat gemis kan word as volledige ystertoetse nie uitgevoer word nie."

Suster Davidson se mantra is "Dink yster. Gaan yster na. Neem yster."

Dit is een wat sy gereeld met sowel pasiënte as dokters deel in haar daaglikse werk en by konferensies oor die wêreld heen.

"Dit is 'n eenvoudige toets, en lae ystervlakke en bloedarmoede kan reggestel word met voldoende behandelings. Dit is noodsaaklik dat ons op die uitkyk bly en simptome ernstig opneem."

Het jy geweet?

  • Dit is byna onmoontlik om bloedarmoede deur dieet alleen reg te stel.
  • Orale yster kan werk, maar neem tyd en moet korrek geneem word.
  • As bloedarmoede-korreksie tydsensitief is soos tydens swangerskap of voor chirurgie, of as orale yster nie werk nie, kan jy binneaarse ysteraanvulling benodig.
  • Slegs mediese-graad ysteroortapping is bewys om yster- en hemoglobienvlakke te verbeter.
  • Enige binneaarse yster moet deur 'n gelisensieerde mediese kundige in 'n gelisensieerde mediese praktyk toegedien word.
  • Baie mediese skemas sal 'n nodige mediese-graad yster­oortapping finansier uit algehele jaarlikse limiete (hospitaalvoordeel) of uit die voorgeskrewe minimum voordele (VMV) wat voorsien word.

Het jy dalk anemie?

Risikofaktore

Min mense in die moderne samelewing word nie deur potensiële lae ystervlakke, en dus bloedarmoede, geraak nie. Die kategorieë wat die meeste in gevaar is, sluit in:

  • Babas wat gebore is met ma's wat ystertekorte het
  • Kinders onder vyf jaar
  • Volwasse mans en vroue
  • Menstruerende vroue
  • Swanger en postpartum vroue
  • Bejaardes
  • Pre-operatiewe en post-chirurgiese hospitaalpasiënte
  • Pasiënte met chroniese toestande

Simptome

Hierdie simptome dui op moontlike ystertekort.

  • Fisieke moegheid en uitputting
  • Kortasem
  • Bleekheid
  • Mondsere
  • Haarverlies
  • Hoofpyne
  • Seer tong
  • Bros naels
  • Pica (is lus vir nie-voedsel soos ys of grond)
  • Rustelose bene
  • Koue onverdraagsaamheid
  • Geestelike moegheid
  • Verhoogde angs en depressie
  • Swak slaap

In syfers

  • Wêreldwyd is 38,8% van swanger vroue anemies.
  • In Afrika het 57% van swanger vroue in 2019 aan bloedarmoede gely.
  • In Suid-Afrika is meer as 40% van kinders van ses maande tot vyf jaar in 2019 as anemies gekategoriseer.
  • Tot 75% van pasiënte wat in die hospitaal opgeneem word, ontwikkel bloedarmoede tydens hul verblyf.
  • Tot 100% van pasiënte in die hoësorgeenheid van sewe dae of meer sal anemie ontwikkel.
  • Pasiënte wat anemies is voordat hulle chirurgie ondergaan het 'n 2,9 keer groter risiko van sterfte.

GEBORG

FerriTone

FerriTone is 'n gerieflike en smaaklike ysteraanvuller wat doeltreffend werk, tog met of sonder kos geneem kan word en sag op die spysverteringstelsel is.

Vacuhealth

Ereksieprobleme kan 'n aanduiding wees van 'n ernstige onderliggende probleem soos prostaatkanker, hoë bloeddruk of diabetes. Die newe-effekte van sekere medikasies kan dit ook veroorsaak. Vakuum-ereksieterapie of penisrehabilitasie is 'n natuurlike, veilige behandeling vir ereksieprobleme en kan deur alle mans gebruik word, ongeag die oorsaak van swak bloedsirkulasie na die penis. Dié toestand is meer algemeen as wat jy mag dink en deur nie hulp daarvoor te soek nie, rig baie mans skade aan hul belangrikste verhouding.

Die Vacurect kan met vertroue gebruik word omdat dit min newe-effekte het en dit die mins ingrypende behandeling is.Dit is die enigste vakuumereksie-apparaat wat met 10 verskillende vernouingsringe verskaf word. Sedert 1999 is daar al wêreldwyd meer as 300 000 apparate verkoop. Teen slegs R1 800 is die Vacurect die mees bekostigbare behandeling vir ereksieprobleme en penisrehabilitasie.

Vir meer inligting oor die apparaat, skakel gerus 072 688 0795.

SPELETJIES VANDAG

CTA