Rooibos word geprys vir sy vele gesondheidsvoordele en kry toenemend aandag in die stryd teen vetsug en verwante toestande, asook tipe 2-diabetes (T2D) en kardiovaskulêre siektes (KVS).
In 'n studie eerste in sy soort sal navorsers die uitwerkings van rooibosverbruik in mense ondersoek.
Prof. Elmarie Terblanche, 'n toonaangewende navorser van die departement oefening, sport en lewenstylgeneeskunde aan die Universiteit Stellenbosch, staan ??aan die spits van 'n baanbrekende studie om hierdie voordele in diepte te verken.
"Ons studie het ten doel om die gesondheidsvoordele van rooibosverbruik te ondersoek in vroue wat oorgewig of vetsugtig is," sê sy.
"Ons stel veral belang in die ondersoek van veranderinge in liggaamsamestelling, inflammasie, glukemiese beheer en kardiovaskulêre fiksheid."
Die studie is noukeurig ontwerp en betrek vier afsonderlike groepe: een wat slegs rooibostee drink, een wat slegs oefening inspan, een wat rooibos en oefening kombineer, en 'n kontrolegroep.
Vroue in die twee rooibos-groepe sal elkeen agt weke lank daagliks ses koppies rooibostee drink, terwyl dié in die oefengroep drie keer per week aan hoë-intensiteit-interval-oefensessies onder toesig sal deelneem sonder rooibosinname.
"Elke oefensessie duur ongeveer 20 minute, maar dit is net so effektief in die verbetering van kardiovaskulêre fiksheid as tradisionele 60-minuutsessies van oefening met lae tot matige intensiteit," sê Terblanche.
Die studie se eerste fase, wat onlangs begin het, behels vroue tussen die ouderdom van 18 en 40 jaar. Die tweede fase, wat teen middel 2025 voltooi sal wees, sal fokus op vroue ouer as 40 wat pre-diabeties of diabeties is.
Hoekom rooibos?
Rooibos is ryk aan unieke polifenol, wat bekend is vir sy antioksidanteienskappe. Hierdie verbindings het belofte getoon in voorlopige studies met betrekking tot selkulture en dieremodelle.
Terblanche sê daar is aansienlike bewyse wat daarop dui dat rooibos kardiovaskulêre en metaboliese gesondheid kan verbeter, maar in die meeste van hierdie studies is rooibos-ekstrakte in gekonsentreerde kapsulevorms gebruik.
"Ons studie is die eerste wat die uitwerking van rooibosverbruik - in tisane-vorm (as kruie-aftreksel) - in mense, spesifiek vroue, ondersoek."
Terblanche en haar span sal 'n reeks toetse uitvoer om merkers van inflammasie, glukemiese beheer en kardiovaskulêre fiksheid te meet. Deelnemers sal bloedtoetse, liggaamsamestelling-analises en trapmeul-fiksheidstoetse ondergaan. Hierdie omvattende benadering het ten doel om 'n duideliker prentjie te gee van hoe rooibos verskeie gesondheidsparameters beïnvloed.
"Ons sal ook deelnemers se dieet in ag neem, aangesien 'n hoë inname van koolhidrate moontlik die positiewe uitwerking van rooibos kan ondermyn," sê sy.
"Omdat geen vorige studies dieet op hierdie manier verantwoord het nie, maak dit ons navorsing uniek."
Potensiële invloed op behandeling van diabetes en hartsiektes
Vetsug is 'n groot risikofaktor vir chroniese siektes soos T2D en KVS en dra by tot insulienweerstandigheid, patologiese vetverspreiding en kroniese inflammasie. Tradisionele farmaseutiese behandelings vir hierdie toestande het dikwels beduidende newe-effekte en is nie altyd toeganklik nie, veral in lae- en middelinkomstelande.
"Gesonde eetgewoontes en gereelde oefening is van kardinale belang in die bestuur en voorkoming van T2D, KVS en baie ander lewenstylsiektes," sê sy.
"Baie mense sukkel egter om hierdie gesonde gewoontes te handhaaf. Rooibos kan 'n eenvoudiger, toegankliker ingryping moontlik maak."
Sy is versigtig optimisties oor die potensiaal van rooibos. "As gereelde rooibosverbruik die gesondheidsvoordele kan bied wat deur dierestudies voorgestel word, kan dit 'n lewensvatbare opsie wees vir diegene wat nie in staat nie is of onwillig is om streng oefenroetines te volg. Of rooibos alleen die uitwerking van 'n swak dieet kan versag, moet egter gesien word."
Ondanks die belowende voorlopige bewyse is langtermynstudies oor die uitwerking van rooibos in mense skaars.
"Huidige navorsing dui op 'n dosis van ses koppies per dag, maar is op korttermynstudies gegrond. Ons kort meer omvattende, langtermynnavorsing om vas te stel of rooibos 'n volhoubare middel vir die bestuur van T2D en KVS kan wees."
Terblanche se studie is 'n belangrike stap in hierdie rigting.
Deur die gekombineerde uitwerking van rooibos en oefening te ondersoek, en dieetinvloede in ag te neem, poog die navorsing om uitvoerbare insigte te verskaf oor die potensiaal van rooibos as 'n gesondheidsingryping.
Die soeke na doeltreffende, toeganklike behandelings vir vetsugverwante toestande soos T2D en KVS is aan die gang. Haar studie verteenwoordig 'n poging om rooibos se potensiaal in hierdie konteks te verken.
"Ek is vol vertroue oor rooibos, maar as navorsers moet ons dit in werklike toestande toets. As ons bevindings positief is, kan dit die weg baan vir meer gefokusde navorsing en uiteindelik 'n natuurlike, toeganklike opsie bied vir die verbetering van gesondheidsuitkomste."
